Quy trình kỹ thuật tạo giống hoa lan Hồ điệp (Phalaenopsis sp.) bằng lai hữu tính là bài viết của ThS. Chu Thị Ngọc Mỹ - Bộ môn Chọn tạo giống thuộc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh được đăng trên Tạp chí Việt Nam Hương sắc số 260, tháng 5/2015. Bài viết nói về một trong các phương pháp tạo giống đối với cây hoa lan Hồ điệp đó là phương pháp tạo giống bằng kỹ thuật lai hữu tính. Đây có thể được xem là kỹ thuật phổ biến trong tạo giống hoa lan Hồ điệp tại Việt Nam hiện nay. Trong bài viết của mình, ThS. Chu Thị Ngọc Mỹ đã liệt kê chi tiết 7 bước từ chọn lọc giống bố mẹ, lai hữu tính (khử đực, thụ phấn...), chăm sóc quả lai, thu quả lai, gieo hạt, đánh giá dòng lai đến cuối cùng là nhân dòng lai và khảo nghiệm giống.

Dưới đây là đoạn trích dẫn từ bài viết Quy trình kỹ thuật tạo giống hoa lan Hồ điệp (Phalaenopsis sp.) bằng lai hữu tính của ThS. Chu Thị Ngọc Mỹ. Để xem bản đầy đủ, các bạn có thể tải về tại đây. 

Lan Hồ điệp được mệnh danh là Hoàng hậu của các loài lan. Hiện nay, với xu hướng của thị hiếu luôn hướng tới sự mới lạ về kiểu dáng, màu sắc hoa thì giải pháp trong thời gian tới là phải tạo giống mới. Một trong những giải pháp quan trọng trong tạo giống là tạo giống mới bằng lai hữu tính để tạo ra những giống lan Hồ điệp mới có màu sắc lạ, đẹp, kích thước hoa lớn…

Từ kết quả thực hiện đề tài cấp bộ: “Nghiên cứu chọn tạo giống hoa Lan có giá trị cao phục vụ nội tiêu và xuất khẩu” do Viện Nghiên cứu Rau quả làm chủ trì đã đưa ra được quy trình kỹ thuật tạo giống lan hồ điệp bằng lai hữu tính.

1. Chọc lọc giống bố mẹ

Để tạo một giống lai mang những tính trạng tốt đạt yêu cầu, trước tiên phải chọn giống bố mẹ có các tính trạng tốt về hình thái thân lá, cấu trúc hoa, màu sắc hoa theo thị hiếu người tiêu dùng.

Tùy theo, mục đích của người tạo giống, trước khi thực hiện phép lai cần chọn cặp bố mẹ một cách thích hợp.

            Một số tiêu chí chọn giống bố mẹ:

- Cây khỏe mạnh, có sức sinh trưởng tốt không bị nhiễm sâu bệnh.

- Ngồng hoa dài, nhiều bông.

- Độ bền hoa dài

- Màu sắc hoa tương phản để tạo ưu thế lai.

- Một số tính trạng khác lạ cần khai thác (hương thơm, phát sáng, …)

Nên chọn bố mẹ cùng loài, cùng chi để lai tạo. Các trường hợp bố mẹ khác loài khác chi thường khó tạo quả, hoặc có hình thành quả nhưng quả không có hạt.

ThS. Chu Thị Ngọc Mỹ

(Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh)