Lan Vũ nữ  - tên khoa học là Oncidium, là một chi lan gồm khoảng 400 – 600 loài, có nguồn gốc xuất xứ từ Châu Mỹ và vùng cận nhiệt đới. Đây là loại hoa lan được nhiều người ưa chuộng bởi vẻ đẹp của hoa: màu sắc hoa đa dạng, hình dạng hoa độc đáo giống như cô gái đang nhảy múa (nên mới có tên là hoa Vũ nữ), số hoa tự trên cành nhiều (dao động từ 30 – 100 hoa), cành hoa có thể lưu giữ được từ 35 đến 45 ngày và một điều đặc biệt hơn cả là hoa có thể nở tất cả các mùa trong năm.

Lan vũ nữ "Sweet Sugar"

Lan Vũ nữ sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ từ 15-35 độ C, độ ẩm 60% và cường độ  chiếu sáng khoảng 70%. Ở nước ta hiện nay, lan Vũ nữ chủ yếu được trồng tại các tỉnh phía Nam với quy mô khá lớn do cây thích hợp với điều kiện thời tiết quanh năm ấm áp và cường độ chiếu sáng thích hợp cho sự sinh trưởng, phát triển của cây. Trong khi đó, khí hậu miền Bắc lại bất thuận cho việc gieo trồng lan Vũ nữ do vào mùa hè nhiệt độ quá cao (từ 33 – 380C), độ ẩm lớn và cường độ ánh sáng mạnh đã ảnh hưởng không tốt đến sinh trưởng của cây, làm cây dễ bị cháy lá, tỷ lệ nhiễm bệnh thối nhũn cao. Về mùa đông nhiệt độ lại quá thấp, cường độ ánh sáng yếu, thời gian chiếu sáng trong ngày ngắn nên cũng không thuận lợi cây cho sinh trưởng, phát triển và ra hoa. Chính vì vậy việc sản xuất hoa lan Vũ nữ ngoài miền Bắc còn nhiều hạn chế, chủ yếu ở quy mô nhỏ các nhà vườn. Hầu hết lượng hoa Vũ nữ bán ở thị trường các tỉnh miền Bắc chủ yếu là vận chuyển từ miền Nam ra hoặc nhập từ Thái Lan về.

Trước nhu cầu tiêu dùng lan Vũ nữ ngoài Bắc đang tăng cao kết hợp với tiềm năng xuất khẩu vô cùng lớn của mặt hàng này, vào tháng 5/2017 Trung Tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa cây cảnh đã phối hợp với Công Ty TNHH Địa Mỹ đưa giống hoa lan Vũ nữ “Sweet Sugar” về trồng thử nghiệm tại huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Đây là giống lan Vũ nữ có nguồn gốc từ Đài Loan, hoa có màu vàng sáng, sinh trưởng khỏe và ít bị sâu bệnh hại.

Để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cây lan Vũ nữ “Sweet Sugar” sinh trưởng và phát triển trong điều kiện miền Bắc, các kỹ sư đã trồng lan Vũ nữ trong nhà lưới hiện đại có quy mô 500m2, số lượng 20.000 cây với hệ thống điều khiển nhiệt độ, ánh sáng tự động. Hiện tại, sau 3 tháng trồng, mô hình thử nghiệm này đã bước đầu cho những kết quả khả quan. Cụ thể:

- Về sinh trưởng của cây cho thấy: Cây trong mô hình sinh trưởng và phát triển tốt. Từ cây nhỏ ban đầu chỉ có chiều cao từ 15- 20cm, có 1 giả hành trên cây thì đến nay, sau 3 tháng chăm sóc, các cây này đã đạt chiều cao từ 35-40cm, có từ 2 -3 giả trên cây; giả hành đã phình to và căng tròn (độ dày giả hành 2cm); cây sinh trưởng, phát triển khá đồng đều, bộ lá xanh bóng, cây cứng.

- Về chất lượng hoa: Sau trồng 3 tháng, cây bắt đầu ra ngồng hoa với chiều dài ngồng từ 70-80cm, số hoa/ngồng đạt 50-60 hoa, hoa nở rất lâu tàn (độ bền hoa khoảng 40 ngày).

- Về tỷ lệ sâu bệnh hại: Do được trồng trong nhà lưới hiện đại có khả năng kiểm soát sâu bệnh hại nên cây Vũ nữ “Sweet Sugar” chỉ bị hai loại bệnh gây hại là bệnh thối nhũn và đốm lá (đều do nấm gây ra) nhưng ở mức độ bị hại nhẹ. Các bệnh này đã được xử lý kịp thời bằng các loại thuốc chuyên dụng dùng cho hoa lan.

Như vậy, với những kết quả ban đầu đạt được có thể khẳng định hoa lan Vũ nữ hoàn toàn có khả năng sản xuất trong điều kiện miền bắc Việt Nam. Tuy nhiên với điều kiện thời tiết như ở miền Bắc hiện nay thì người trồng nên sản xuất hoa lan Vũ nữ trong điều kiện nhà lưới có các trang thiết bị điều khiển nhiệt độ và ánh sáng thích hợp với nhu cầu sinh trưởng của cây ở từng giai đoạn nhằm thu được được hiệu quả kinh tế cao nhất.

Một số hình ảnh về trồng lan vũ nữ "Sweet Sugar" tại Tiên Du - Bắc Ninh.

ThS. Lê Thị Thu Hương

(Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh)