Ở Việt Nam, hoa lan hồ điệp (Phalaenopsis sp.) ngày càng được người tiêu dùng biết đến và nhu cầu tiêu thụ loại hoa này tập trung vào dịp Tết Nguyên đán. Từ năm 2010 đến nay, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh - Viện Nghiên cứu Rau quả đã nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện các biện pháp nhân giống, trồng chăm sóc và điều khiển sinh trưởng, nở hoa theo muốn ở quy mô công nghiệp. Nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội về chất lượng cây giống cũng như hoa thương phẩm.

Trước đây, việc xử lý phân hóa mầm hoa cho hoa lan hồ điệp ở vùng đồng bằng là vô cùng khó khăn, bởi tập tính ra hoa của loài lan này thường vào tháng 2-3 hàng năm, đo đó để có hoa lan hồ điệp nở đồng loạt vào dịp Tết Nguyên Đán chúng ta phải chuyển cây lên vùng núi có điều kiện khí hậu mát mẻ như Sa Pa - Lào Cai, Mộc Châu - Sơn La để xử lý (bắt đầu từ 15 - 30/7 âm lịch, trong thời gian khoảng 60 ngày), sau khi có mầm hoa, cây được đưa trở lại vùng đồng bằng tiếp tục chăm sóc để ra hoa vào dịp Tết. Trong 5 năm trở lại đây, từ những kết quả nghiên cứu và thực nghiệm sản xuất, Trung tâm liên tục hoàn thiện công nghệ trong đó có biện pháp xử lý phân hóa mầm hoa tại vùng đồng bằng sông Hồng cho hiệu quả xử lý cao hơn, chất lượng cây đồng đều hơn và giảm hao hụt do vận chuyển.

Năm 2021, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh đã đưa hơn 600.000 cây lan hồ điệp 18 tháng tuổi (bao gồm cả cây do Trung tâm nghiên cứu, sản xuất và cây của các doanh nghiệp, chủ trang trại, hộ nông dân ở các tỉnh miền Bắc, mà Trung tâm chuyển giao về kỹ thuật) xử lý phân hóa mầm hoa tại vùng đồng bằng. Kết quả sau 60 ngày xử lý, đã có trên 98% số cây xuất hiện mầm hoa, chiều cao mầm hoa đạt 10-15 cm. Sau khi xử lý phân hóa mầm hoa, số cây trên sẽ tiếp tục được chăm sóc và điều khiển nở hoa vào đúng dịp Tết Nguyên đán.

Vườn lan hồ điệp tại Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh sau 60 ngày xử lý

Vườn lan hồ điệp tại HTX sản xuất và kinh doanh hoa cây cảnh Nam Phong (Nam Định) sau 60 ngày xử lý

Do tuân thủ đầy đủ các quy trình kỹ thuật và chọn đúng thời điểm, thời gian xử lý nên chất lượng ngồng hoa năm nay hơn hẳn các năm trước, được đánh giá tương đương với cây nhập nội. Từ kết quả này, sẽ đáp ứng một phần nhu cầu người tiêu dùng, hạn chế việc nhập khẩu và mở ra triển vọng lớn cho việc phát triển hoa lan hồ điệp vào các năm tiếp sau.

TS. Nguyễn Văn Tỉnh

(Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh)