ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG BA CHƯƠNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRỌNG ĐIỂM VỀ HOA, CÂY CẢNH

Phát huy lợi thế, tạo dựng thương hiệu khoa học

          Qua hơn 30 năm xây dựng và phát triển, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh đã trở thành một trong những đơn vị nghiên cứu chuyên ngành có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực hoa, cây cảnh, đạt được nhiều kết quả nổi bật về bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống, nghiên cứu công nghệ, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Trung tâm đã thu thập và lưu giữ nhiều nguồn gen quý, chọn tạo và công bố hàng chục giống hoa mới, xây dựng nhiều quy trình kỹ thuật tiên tiến, đồng thời chuyển giao công nghệ tại nhiều vùng sản xuất hoa trọng điểm trên cả nước. Những thành tựu này được tích lũy trong quá trình Trung tâm là đơn vị trực thuộc Viện Nghiên cứu Rau quả và là nền tảng quan trọng để tiếp tục phát triển trong giai đoạn mới.

          Việc Viện Nghiên cứu Rau quả, trong đó có Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh, được chuyển về trực thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện tăng cường gắn kết giữa nghiên cứu khoa học, đào tạo, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm. Trên cơ sở phát huy những thành tựu đã được tích lũy trong hơn ba thập kỷ, Trung tâm định hướng tập trung nguồn lực xây dựng các chương trình nghiên cứu trọng điểm có quy mô và chiều sâu, hướng tới tạo ra các sản phẩm khoa học có giá trị, phát triển tài sản trí tuệ, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, qua đó góp phần nâng cao uy tín và vị thế khoa học của Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực hoa, cây cảnh.

          Ba đối tượng là lan hồ điệp, lay ơn và hoa sen được lựa chọn để xây dựng các chương trình nghiên cứu trọng điểm trên cơ sở nhiều căn cứ khoa học và thực tiễn. Đây đều là những đối tượng mà Trung tâm đã tích lũy nguồn gen, kết quả nghiên cứu, đội ngũ chuyên gia và cơ sở vật chất trong nhiều năm; đồng thời có nhu cầu thị trường lớn, tiềm năng thương mại hóa cao và khả năng hình thành chuỗi giá trị bền vững. Ba đối tượng này cũng đại diện cho ba nhóm sản phẩm chủ lực gồm hoa chậu, hoa cắt cành và cây trồng đa giá trị, phù hợp với định hướng phát triển nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo của Học viện trong giai đoạn mới.

Hoa lan hồ điệp – Phát triển công nghệ giống và sản xuất quy mô lớn

           Hoa lan hồ điệp là đối tượng nghiên cứu chiến lược của Trung tâm và cũng là một trong những sản phẩm hoa có giá trị kinh tế cao. Với hệ thống phòng nuôi cấy mô và nhà lưới phục vụ nghiên cứu, sản xuất, khu nhà lưới công nghệ cao và đội ngũ cán bộ nhiều kinh nghiệm, Trung tâm sẽ tập trung phát triển chương trình nghiên cứu toàn diện về lan hồ điệp theo chuỗi từ bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống, công nghệ nuôi cấy mô, sản xuất cây giống chất lượng cao đến điều khiển sinh trưởng, điều khiển ra hoa và xây dựng quy trình sản xuất quy mô công nghiệp.

          Mục tiêu của chương trình không chỉ là làm chủ công nghệ sản xuất hoa lan hồ điệp trong nước mà còn xây dựng Học viện Nông nghiệp Việt Nam trở thành một trong những trung tâm nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ có uy tín về đối tượng cây trồng này. Các kết quả nghiên cứu sẽ được gắn với mô hình sản xuất thực nghiệm, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tạo ra các giống mới, quy trình kỹ thuật và sản phẩm thương mại mang thương hiệu của Học viện.

Giám đốc Trung tâm giới thiệu với đoàn công tác của Học viện các kết quả đạt được trong nghiên cứu và sản xuất giống hoa lan hồ điệp

Sản xuất hoa lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao tại Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh

Hoa lay ơn - Làm chủ nguồn giống và công nghệ canh tác

           Hoa lay ơn là loài hoa cắt cành chủ lực của Việt Nam, có nhu cầu thị trường lớn nhưng nguồn giống chất lượng cao vẫn còn phụ thuộc vào nhập khẩu. Trên cơ sở những thành tựu đã đạt được trong chọn tạo giống và phát triển quy trình kỹ thuật, Trung tâm tiếp tục đầu tư xây dựng chương trình nghiên cứu chuyên sâu về hoa lay ơn.

          Chương trình sẽ tập trung thu thập và bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống mới, nghiên cứu công nghệ sản xuất củ giống sạch bệnh, hoàn thiện quy trình canh tác, bảo quản sau thu hoạch và xây dựng vùng sản xuất tập trung. Việc hình thành chuỗi nghiên cứu đồng bộ sẽ giúp từng bước chủ động nguồn giống trong nước, giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và gia tăng khả năng cạnh tranh của ngành hoa Việt Nam trên thị trường.

Thử nghiệm các giống hoa lay ơn mới ngoài sản xuất

Hoa sen - Phát huy giá trị của loài hoa biểu tượng Việt Nam

          Là biểu tượng văn hóa của dân tộc và là cây trồng có giá trị đa mục tiêu, hoa sen được xác định là chương trình nghiên cứu trọng điểm thứ ba của Trung tâm. Chương trình hướng tới bảo tồn và phát triển nguồn gen sen quý của Việt Nam; chọn tạo giống mới; nghiên cứu công nghệ nhân giống, kỹ thuật canh tác, chế biến sâu và khai thác toàn diện giá trị của cây sen phục vụ phát triển sản phẩm OCOP, dược liệu, du lịch nông nghiệp và kinh tế tuần hoàn.

          Không chỉ dừng ở nghiên cứu giống và kỹ thuật sản xuất, chương trình còn hướng đến xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh của cây sen, kết hợp giữa nghiên cứu khoa học với phát triển sản phẩm đặc trưng, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị.

Thí nghiệm nghiên cứu chọn tạo giống sen tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh

Hình thành hệ sinh thái nghiên cứu - đào tạo - đổi mới sáng tạo

          Ba chương trình nghiên cứu trọng điểm sẽ được triển khai theo mô hình liên kết "Nghiên cứu - Đào tạo - Đổi mới sáng tạo - Chuyển giao công nghệ - Sản xuất - Thương mại hóa", tạo thành hệ sinh thái khoa học hoàn chỉnh của Học viện. Mỗi chương trình sẽ hình thành một nhóm nghiên cứu mạnh, quy tụ các nhà khoa học, nghiên cứu viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên cùng tham gia giải quyết những vấn đề khoa học và công nghệ trọng điểm.

          Các khu nghiên cứu sẽ đồng thời là nơi đào tạo thực hành, trình diễn công nghệ và kết nối doanh nghiệp, tạo điều kiện để người học tiếp cận trực tiếp với công nghệ mới, phát triển tư duy nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Đây cũng là môi trường thuận lợi để phát triển tài sản trí tuệ, giống cây trồng mới, doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off) và các sản phẩm khoa học có khả năng thương mại hóa cao.

          Xây dựng thương hiệu khoa học mang dấu ấn Học viện Nông nghiệp Việt Nam

          Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, một trường đại học nghiên cứu không chỉ cần những công bố khoa học chất lượng mà còn phải xây dựng được những lĩnh vực nghiên cứu có thương hiệu và sức ảnh hưởng.

          Việc đầu tư xây dựng 03 chương trình nghiên cứu trọng điểm về hoa lan hồ điệp, hoa lay ơn và hoa sen thể hiện định hướng phát triển mà Trung tâm đề xuất trên cơ sở phát huy lợi thế, tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực có thế mạnh để tạo nên các sản phẩm khoa học đặc sắc, có giá trị học thuật, giá trị kinh tế và giá trị xã hội.

          Việc định hướng xây dựng ba chương trình nghiên cứu trọng điểm là hoạt động có ý nghĩa thiết thực chào mừng 70 năm thành lập Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đồng thời mở ra một giai đoạn phát triển mới cho lĩnh vực hoa, cây cảnh của Học viện. Với nền tảng truyền thống, đội ngũ cán bộ khoa học giàu kinh nghiệm, cơ sở vật chất ngày càng hiện đại và chiến lược đầu tư đúng hướng, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh sẽ tiếp tục đóng góp quan trọng vào việc xây dựng Học viện trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ hàng đầu của Việt Nam, tạo dựng những thương hiệu khoa học mang dấu ấn riêng, có sức lan tỏa trong khu vực và quốc tế.

TS. Nguyễn Văn Tỉnh

Giám đốc Trung tâm NC&PT Hoa, Cây cảnh